Informacje ogólne

Pomoc prawna jest zasadniczym narzędziem służącym realizacji prawa ofiar do dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Aż do tej pory, zasadniczą uwagę przywiązywano do zapewnienia ochrony podejrzanym, podczas gdy mniejszym zainteresowaniem obdarzano prawa ofiar oraz dostęp do pomocy prawnej w toku postępowania karnego. Pomimo licznych rekomendacji, państwa członkowskie UE zapewniały różny zakres pomocy prawnej ofiarom swoich państw, w wyniku czego różnice w tej mierze  pomiędzy poszczególnymi krajami są ewidentne.

Projekt stworzony został przede wszystkim jako “Zapewnienie wsparcia ofiarom przestępstw (VICS)”. Celem projektu jest w głównej mierze zapewnienie dostępu do wymiaru sprawiedliwości przede wszystkim poprzez rozpoznanie wspólnych kryteriów pomocy prawnej udzielanej ofiarom które powinny być zastosowane celem zharmonizowania ustawodawstwa unijnego, szczególnie w odniesieniu do implementacji Dyrektywy 2012/29/Eu Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 października 2012 r. ustanawiającej normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw. Te rekomendacje będą także skierowane do nowych państw członkowskich Unii, w których system pomocy prawnej ofiarom jest w fazie rozwoju.  Z tego też powodu wybrano dwa z tych krajów (Polska, Łotwa i Bułgaria) jako kraje pilotażowe, w których zastosowanie znajdą narzędzia będące wytworem  projektu. Po przeprowadzeniu zaawansowanych badań dotyczących systemów prawnych różnych krajów UE i porównaniu ich z normami unijnymi oraz zarekomendowaniu praktyk, które umożliwią zidentyfikowanie wad w obowiązujących praktykach, w ramach projektu stworzone zostaną narzędzia informacyjne dotyczące praw ofiar, które następnie rozdystrybuowane zostaną wśród określonych kategorii mieszkańców, mających utrudniony dostęp do tego typu informacji, w szczególności obywateli zamieszkujących obszary pozamiejskie, a także przeprowadzone zostanie szkolenie dla praktyków zajmujących się pomocą ofiarom przestępstw.

Partnerzy pochodzą z różnych krajów członkowskich, co zapewni międzynarodowy czynnik w realizacji projektu. Reprezentują tak wschodnią, jak i zachodnią Europę, prezentując różne podejście do tematu oraz pomysły na znajdowanie wspólnych kryteriów dla zapewniania ofiarom przestępstw pomocy prawnej, co jest ponadto tym bardziej istotne w odniesieniu do przyszłego ustawodawstwa, które wyeliminuje wady i zróżnicowania istniejące obecnie pomiędzy różnymi obszarami geograficznymi.

Komplementarność partnerów jest oczywistą siłą projektu: mamy jeden Wydział Prawa (AMU), jedno prywatne konsorcjum włoskich Uniwersytetów specjalizujących się w szkoleniu pracowników oraz jedno stowarzyszenie non profit zajmujące się wymiarem sprawiedliwości, prawem karnym i reformami pranymi (CSD), jak i  jeden think tank (PROVIDUS)

Dwoje z partnerów (AMU i CSD) współpracowało już ze sobą przy realizacji dwóch poprzednich projektów finansowanych przez DG ds. Sprawiedliwości w ramach programów AGIS.Fakt uprzedniej współpracy, który wytworzył wzajemne zaufanie pomiędzy partnerami, stanowi czynnik ułatwiający osiągnięcie sukcesu, jako że redukuje prawdopodobieństwo ewentualnych nieporozumień pomiędzy partnerami. Także PROVIDUS i CSD mają doświadczenie we współpracy przy realizacji projektów finansowych przez programy postępowania karnego.

Przewidywani beneficjenci to: społeczeństwo krajów partnerskich (Polski, Łotwy i Bułgarii) w szczególności zamieszkujące tereny pozamiejskie. Nadto skorzystać powinni również, pracownicy prokuratur, organizacji pozarządowych i jednostek policji.

Główne planowane aktywności podejmowane w ramach projektu to:

1) przeprowadzenie badań norm międzynarodowych a także norm obwiązujących w systemach prawnych państw partnerskich celem rozpoznania najlepszych praktyk w zakresie dostępu ofiar do wymiaru sprawiedliwości i pomocy prawnej  a następnie stosowanie ich przez kraje członkowskie UE;

2) poszerzanie wiedzy dotyczącej pomocy prawnej i innych środków dostępnych dla ofiar przestępstw wśród społeczeństwa;

3) przygotowanie i przeprowadzanie szkoleń dla praktyków zajmujących się ofiarami przestępstw;

 

Główne, planowane osiągnięcia to:

1. Kompendium norm unijnych, rekomendowanych praktyk i orzecznictwa dotyczących pomocy prawnej i ochrony praw ofiar przestępstw w Sądach.

2. Narzędzia informacyjne, które zostaną rozpowszechnione pośród społeczeństwa i organizacji pozarządowych zajmujących się pomocą ofiar oraz innych zainteresowanych podmiotów.

3. Informacyjne “okrągłe stoły” organizowane dla organizacji pozarządowych zajmujących się ofiarami przestępstw, jak i obywateli krajów partnerów.

4. Strona internetowa.

5. Moduł szkoleniowy, który będzie mógł być stosowany w innych krajach UE.

6. Ocena narzędzi rozwoju.

7. Szkolenie dla praktyków.

8. Handbook, który zostanie rozdany uczestnikom szkoleń.

9. Praca badawcza, która przedstawi propozycję modelu protokołu policyjnego i najlepsze praktyki Sądu zapewniające traktowanie ofiar z szacunkiem, łatwy dostęp do wymiaru sprawiedliwości i uzyskania należnego nodszkodowania.